استاندارد 6803: آئین کار نگهداری کیوی در سردخانه






فهرست مطالب

مقدمه
1- هدف
2- دامنه كاربرد  
3- مراجع الزامي
4- اصطلاحات و تعاريف
5- اصول نگهداري كيوي در سردخانه
6- برداشت
7- آماده سازي ميوه  
8- بسته بندي
9- كارهاي مربوط به سردخانه گذاري
10- شرايط بهينه نگهداريپ
11- بازرسي ميوه در سردخانه
12- ضايعه هاي دوران نگهداري
پيوست الزامي الف
پيوست اطلاعاتي ب  
پيوست اطلاعاتي پ


مقدمه
ميوه كيوي از خانواده Actinidiacea، شامل بيش از 50 گونه است كه از آن ميان امروزه در دنيا سه نوع براي كشت و توليد مطرح مي باشد.
Actinidia (Chinensis, Arguta, Kolomikta)
از لحاظ اقتصادي و تجاري نوع Ac. Chinensis اهميت زيادي دارد.
مبدأ اصلي اين گياه را در جنوب چين جستجو كرده اند. در سال 1906 بذر آن از چين به زلاند نو برده شده و ميوه اين گياه در دهه 1950 در رديف كالاهاي صادراتي و تجاري دنيا قرار گرفت. نام قديمي آن Chinese gooseberry بوده كه به تدريج به دليل شباهت ظاهري اين ميوه به كيوي (نام پرنده اي در زلاندنو) به كيوي تغيير نام داد. به طوري كه از سال 1974 نام كيوي فروت در سطح بين المللي پذيرفته شد.
در زلاندنو تقريبا از 50 سال پيش شرايط نگهداري كيوي مورد مطالعه قرار گرفت.
در ايران اولين بار در سال1347 دو اصله نهال كيوي در رامسر كاشته شد كه به منظور بررسي هاي مقدماتي و اقليم پذيري تحت نظر ايستگاه تحقيقات كشاورزي قرار داشت. در سال 1350 در حالي كه سرماي شديد زير صفر به درختان مركبات صدمات زيادي وارد كرد هيچ گونه آثار سرمازدگي بر روي اين نهال ها مشاهده نگرديد. در سال هاي بعد از طريق موسسه اصلاح و تهيه نهال و بذر وزارت كشاورزي واريته هاي اقتصادي كيوي از جمله هايوارد از كشورهاي فرانسه و ايتاليا وارد كشور شد.
هايوارد بي شك بهترين نوع كيوي است كه تاكنون كشت شده است. ميوه ها درشت و شكل و اندازه آنها كاملاً يكنواخت و بازار پسند بوده و محصول آن براي صادرات بسيار مناسب مي باشد.
كار تكثير نهال بين علاقمندان به كشت كيوي به صورت تجاري در ايران عملاً از حدود سال 1363 آغاز شد و محصول كيوي از سال 1367 به بازارهاي داخلي عرضه گرديد.
اولين محموله در سال 1368 به طور آزمايشي در يكي از سردخانه هاي استان مازندران نگهداري شد كه به علت تجربه كم و آگاهي ناكافي، ميوه ها نرم شدند. به تدريج با افزايش دانش فني، نگهداري ميوه كيوي در سردخانه ها افزايش يافت.
در حال حاضر در كشور ما سطح 2500 هكتار زير كشت كيوي است. با توجه به ضايعات و بيماريهاي انباري كمتر كيوي نسبت به مركبات و همچنين خواص تغذيه اي بالا به لحاظ داشتن موادمعدني و ويتامين ها به خصوص ويتامين C و فيبر و آنزيم ها كشت آن بسيار توصيه مي شود.
البته در اين خصوص شايان ذكر است كه همگام با توسعه افزايش سطح زير كشت بايد اقداماتي موثر در جهت تاسيس سردخانه هاي مجهز و به كارگيري مسئولين كنترل كيفي آگاه و ترابري مناسب هنگام صادرات انجام داد.
از آنجاكه طي سال هاي گذشته به دليل استقبال مصرف كنندگان در خارج ازفصل مقدارنگاهداري اين ميوه در سردخانه ها چندين برابر افزايش يافته و به منظور توسعه صدور آن به كشورهاي ديگر، ضرورت آشنا كردن دست اندركاران به دانش نگهداري ميوه كيوي در سردخانه با استفاده از تجربيات حاصل در ايران و ساير كشورها احساس و به تدوين اين آئين كار اقدام شد.

ميوه ها و سبزي ها – نگهداري كيوي در سردخانه – آيين كار


1- هدف
هدف از نگارش اين آئين كار تعيين روش هاي برداشت، آماده سازي، بسته بندي و شرايط نگهداري ميوه كيوي در سردخانه به منظور حفظ هر چه بيشتر ويژگي هاي آن تا عرضه به بازار مصرف مي باشد.
2- دامنه كاربرد
اين آئين كار تنها درباره رقم هايوارد(1) به دليل ويژگي نگهداري دراز مدت آن در سردخانه كاربرد دارد.

3- مراجع الزامي
مدارك الزامي زير حاوي مقرراتي است كه در متن اين استاندارد به آنها ارجاع داده شده است.
بدين ترتيب آن مقررات جزئي از اين استاندارد محسوب مي شود . در مورد مراجع داراي تاريخ چاپ و / يا تجديدنظر ، اصلاحيه ها و تجديدنظرهاي بعدي اين مدارك مورد نظر نيست . معهذا بهتر است كاربران ذينفع اين استاندارد ، امكان كاربرد آخرين اصلاحيه ها و تجديدنظرهاي مدارك الزامي زير را مورد بررسي قرار دهند . در مورد مراجع بدون تاريخ چاپ و / يا تجديد نظر، آخرين چاپ و / يا تجديد نظر آن مدارك الزامي ارجاع داده شده مورد نظر است .
استفاده از مراجع زير براي كاربرد اين استاندارد الزامي است :
3-1- استاندارد ملي ايران 3475 : سال 1379 كيوي
3-2- اسـتاندارد ملي ايـران 1899: سال 1375 آئين كار ساختمان تجهيزات و ايمني سردخانه مواد خوراكي
3-3- استاندارد ملي ايران 3399: سال 1373 آئين كار روش چيدن كالا در سردخانه مواد غذايي
3-4- استاندارد ملي ايران 3589: سال 1374 آئين كار محاسبه ظرفيت وزني سالنهاي نگهداري سردخانه مواد غذايي
3-5- استاندارد ملي ايران 2199: سال 1372 شرايط فيزيكي نگهداري ميوه وسبزي در سردخانه و روش اندازه گيري آنها
3-6- استاندارد ملي ايران 4559: سال 1377 روش نگهداري ميوه ها و سبزيها در سردخانه با هواي كنترل شده
يادآوري - منظور از ميوه در متن اين استاندارد، ميوه كيوي از رقم هايوارد مي باشد.

4- اصطلاحات و تعاريف
در اين استاندارد اصطلاحات و يا واژه ها با تعاريف زير به كار مي رود :
4-1- ميوه كيوي
به ميوه رقم هاي مختلف درختچهActinidia delisiosaاز خانوادهActinidiacea گفته مي شود.
4-2- رقم هايوارد
هايوارد به رقم اصلاح شده گونه Actinidia chinesis گفته مي شود كه به نام اصلاح كننده آن هايوارد رايت(1) نامگذاري شده است .
4-3- سردخانه
به مجموعه اي از ساختمان و تجهيزات گفته مي شود كه بتواند شرايط ويژه نگهداري كيوي را از ديد دماودمه نسبي و ديگر شرايط موردنياز تامين كند. به استاندارد هاي ملي ايران1899 سال1375 و 2199 سال 1372 رجوع شود.
4-4- رسيدن كيوي(1)
به حالتي از كيوي گفته مي شود كه از ديد فيزيولوژيك بالندگي بسنده داشته و تركيبات شيميايي آن كامل شده باشد.
4-5- بريكس
به مواد جامد محلول(2) در آب گفته مي شود كه به وسيله دستگاه رفركتومتر ميزان آن بر پايه درصد سنجيده مي شود. سنجش طبق استاندارد ملي ايران 3475 سال 1379 -  كيوي انجام شود.
4-6- گاز اتيلن
يكي از گازهاي فرار است كه در اثر فعاليتهاي حياتي ميوه از آن خارج شده و موجب رسيدن كيوي مي شود.
4-7- سفتي بافت ميوه(3)
به معياري در تعيين دوره نگهداري و رسيدن ميوه گفته مي شود كه با دستگاه پنترومتر ( با نوك 8 ميليمتري(4)) اندازه گيري مي شود .
4-8- نرمي
هنگامي كه با فشار ملايم بين دو انگشت، ايستادگي گوشت ميوه  از دست برود به آن نرم گفته مي شود.
4-9- بد شكلي(5)
به هرگونه ناهنجاري در شكل طبيعي ميوه گفته مي شود.

5- اصول نگهداري كيوي در سردخانه
5-1- نگهداري در دماي كم به منظور
5-1-1- كند كردن تنفس و ساير فعاليتهاي حياتي ميوه
5-1-2- كم و محدود كردن فعاليت باكتريها و قارچها و جلوگيري از فساد ميوه
5-1-3- جلوگيري از تغييرات سريع كيفي ميوه مانند رسيدگي بيش از حد و نرمي ميوه
5-2- نگهداري در دمه نسبي بالا به منظور
5-2-1- كاهش تبخير شديد و حفظ طراوت ميوه و جلوگيري از چروكيدگي
5-3- خارج كردن گازهاي فرار ناشي از فعاليتهاي حياتي ميوه
با نگهداري در سردخانه با هواي كنترل شده(1)، مدت نگهداري كيوي طولاني تر مي شود.
به پيوست ب اين آئين كار رجوع شود.

6- برداشت
6-1- زمان برداشت
ميوه را بايد هنگامي برداشت نمود كه طولاني ترين عمر نگهداري را در سردخانه داشته باشد.
6-1-1- كيوي بايد زماني چيده شود كه اندازه مواد جامد محلول (بريكس ) آن كمينه 2/6 باشد. در اين هنگام ميوه ، كامل(2) اما سفت و نرسيده است.
ميوه هايي كه هنگام برداشت ، بريكس كمتر از 2/6 دارند علاوه برآنكه نمي توان آنها را در سردخانه بخوبي نگهداري كرد پس از رسيدن نيز مزه و طعم مطلوب نخواهند داشت .
يادآوري – ايده آل آن است كه اندازه بريكس در هنگام برداشت 9-7 باشد .
6-1-2- سفتي بافت كيوي هنگام چيدن بايد حدود  kgf 10-7 باشد .
6-1-3- كيوي را بايد هنگام خنكي هوا چيد و مراقب بود قطرات باران و شبنم بر روي آن نباشد.
6-2- نحوه برداشت
كارگران بايد آموزش ديده ، ناخن ها كوتاه و دستكش نرم نخي بدست داشته باشند تا از ايجاد صدمه به پوست ميوه جلوگيري گردد. ميوه ها بادست چيده شده داخل كيسه هاي ميوه چيني قرار مي گيرند. در اين مرحله با وجود ظاهر كاملا سفت ، ميوه ها به راحتي در اثر بي احتياطي دچار آسيب خواهند شد. وقتي كمينه بالندگي در باغ كيوي مشاهده شد مي توان ميوه را در يك چين (1) برداشت نمود زيرا معيارهاي ظاهري جهت جداسازي ميوه بالنده از غير آن وجود ندارد .
يادآوري – ميوه كيوي بايد بدون دم چيده شود .  
6-3- پس از برداشت
دو عامل محيطي كه بزرگترين اثر را در نرمي ميوه پس از برداشت دارند دماي بالا و وجود اتيلن است . ميوه بايد در باغ تا هنگام حمل و نقل در سايه نگهداشته شود . همچنين دماي بالاي ميوه برداشت شده بايد به سرعت كاهش يابد به گونه اي كه ترجيحا در 24 ساعت و ناچارا 48 ساعت پس از برداشت بايستي دماي ميوه را به 4 درجه سلسيوس رساند تا بيشينه مدت نگهداري بدست آيد. در غير اينصورت آب ميوه به سرعت تبخير شده كه با حدود 4-3 % كاهش آب به ويژه در انتهاي ساقه اي ميوه ( جاي كنده شدن دم ميوه ) ممكن است چروكيدگي ايجاد شود.
يادآوري 1 – پس از برداشت تا رسيدن به سردخانه بايد از هر عملي كه موجب آسيب ديدگي ميوه مي گردد مانند (پرتاب كردن، زخمي كردن، فشردن و …) خودداري كرد.
يادآوري 2 – بايد مراقب بود تا ميوه در همه مراحل جابجايي و ترابري و نگهداري در معرض اتيلن قرار نگيرد 

7- آماده سازي ميوه

پس از برداشـت و قـبل از بسته بندي، آماده سـازي ميوه به شرح زير به وسيله تجهيزات مناسب مربوط انجام مي شود.
7-1- تميز كردن
ابتدا در مرحـله تميز كـردن و برس زني(1)، ذرات كوچك و برگ ها و باقي مانده هاي ديگر (زائده هاي مربوط به باغ ) از سطح ميوه برداشته مي شوند.
7-2- جور كردن(2)
سپس ميوه وارد مرحله جور كردن شده كه معمولا تعداد 8-6 نفر كارگر در دو طرف ميز بازرسي ميوه هاي آسيب ديده و لكه دار و بد شكل را جدا مي كنند.
7-3- درجه بندي
بلافاصله پس از جور كردن، بايد طبق استاندارد ملي 3475 سال 1379 -  كيوي عمل درجه بندي را انجام داد. در اين صورت ميوه هاي درجه بندي شده و با اندازه معلوم در سالن هاي نگهداري جاي مشخصي داشته كه هم براي صاحب كالا از نظر بازاريابي و هم براي مسئول سردخانه از نظر نحوه خروج كالا مفيد خواهد بود.

8- بسته بندي
8-1- جهت بسته بندي بايستي از جعبه هاي پلاستيكي با ارتفاع بيشينه 30 سانتي متر استفاده كرد.
8-2- گنجايه هاي مورد استفاده نبايد آلوده به قارچ و ميكروارگانيسم هاي ديگر باشند پس بايد پيش از قراردادن ميوه ضد عفوني شوند.
8-3- گنجايه هاي مورد استفاده براي بسته بندي ضمن داشتن منافذ لازم براي رسيدن هواي سالن سردخانه به ميوه ها بايد به اندازه كافي مقاوم بوده و برآمدگي تيز كه به ميوه آسيب وارد نمايد نداشته باشند.

9- كارهاي مربوط به سردخانه گذاري

9-1- قبل از بارچيني ميوه در سالن هاي نگهداري سفارش مي شود برابر فرم پيشنهادي پيوست الف مشخصات اوليه آن تعيين و در فرم مذكور درج گردد.
در صـورتي كه دمـاي ميوه قبـلاً‌ كاهش نيافته باشـد مي تـوان دمـاي آن را در آمادگاه كاهـش داد. (پيش سرد كردن)(1)
9-2- پس از پايين آمدن دماي ميوه گنجايه هاي حاوي آن را بايد به سالن هاي اصلي نگهداري انتقال داد. در مواردي كه ميوه هاي متعلق به چند باغدار در يك سالن نگهداري شوند حتماً‌ بايد جدا از يكديگر قرار گيرند.
9-3- بارچيني ميوه كيوي در سردخانه بايد طبق استاندارد ملي ايران3399 سال1373 - آئين كار روش چيدن كالا در سردخانه مواد غذايي انجام شود.
9-4- بهره گيري مناسـب از فضـاي سالن نگهداري بايد طبق استانداردملي ايران 3589 سال 1374 آئين كار محاسبه ظرفيت وزني سالن هاي نگهداري سردخانه مواد غذايي انجام شود.
يادآوري - سالن هاي نگهداري در سردخانه بايستي قبل از ورود ميوه ضد عفوني گردند به اين ترتيب كه 48 ساعت در فضاي بسته تحت عمل ضد عفوني با قارچ كش هاي مجاز قرار گرفته سپس به مدت يك هفته هوادهي شوند.

10- شرايط بهينه نگهداري
10-1- دما
دماي بهينه براي نگهداري ميوه 5/0 ± 0 درجه سلسيوس سفارش مي گردد .
يادآوري – ازدماي پايين تر از 5/0 – درجه سلسيوس به منظور سالم نگهداشتن ميوه و جلوگيري از يخ زدگي احتمالي آن بايد اجتناب كرد .
اگر ميوه در دماي 2 درجه سلسيوس نگهداري شود كاهش مدت نگهداري 2-1 ماهه در مقايسه با دماي صفر درجه سلسيوس پيش بيني مي شود .
افزايش دما از صفر درجه سلسيوس به 5 درجه سلسيوس باعث دو برابر شدن عمل تنفس و تقريبا نصف شدن دوران نگهداري مي شود . همچنين ميوه در دماي 5 درجه سلسيوس سه برابر سريع تر از دماي صفر درجه سلسيوس نرم خواهد شد.
10-2- دمه نسبي
دمه نسبي مناسب براي نگهداري ميوه 95 – 90 % سفارش مي گردد .
يادآوري - تندي گردش هوا براي تامين دما و دمه نسبي يكنواخت بايد به گونه اي باشد تا از ايجاد شبنم يا ژاله روي ميوه و پوسيدگي جلوگيري گردد.
تمام ميوه هاي تازه بعد از برداشت آب از دست داده و در نتيجه كاهش وزن پيدا ميكنند.
 اگر چه ميزان از دست دادن رطوبت با شرايط دماي هواي محيط ، دماي بافت ميوه و تندي گردش هوا برحسب زمان(1) تاثير مي پذيرد ، اما فاكتور عمده در كاهش وزن بعد از سرد شدن ميوه و نگهداري در صفر درجه سلسيوس ، رطوبت نسبي هواي اطراف ميوه است . كاهش وزن در ميوه كيوي مي تواند با كاهش ناچيزي در سفتي بافت همراه باشد .
10-3- اتيلن
اندازه گاز اتيلن در هواي سالن سردخانه ppb(1) 10-5 سفارش مي گردد .
تاكيد مي شود با توجه به حساسيت ميوه كيوي نسبت به اتيلن بايد سعي كرد ميوه در مراحل بعد از برداشت و نگهداري در معرض اتيلن قرار نگيرد.
كيوي نبايد باميوه هاي ديگر كه توليداتيلن مي كنند ترابري و نگهداري شود مانند سيب ، گلابي و موز. زيرا باعث نرمي ميوه شده و به گونه موثري دوره نگهداري و فروش ميوه رامحدود مي كنند.
ميزان اتيلن بايد براساس نظمي پايش(2) شود. تهويه مداوم در طول نگهداري باعث كاهش سطح اتيلن مي گردد .
يادآوري – بايد از ليفت تراك هايي كه با نيروي باتري كار مي كنند بهره گرفت.
10-4- عمر نگهداري
عمر نگهداري ميوه كيوي با پيروي از شرايط بهينه نگهداري بيشينه 6 ماه مي باشد.

11- بازرسي ميوه در سردخانه
در طول دوره نگهداري جهت شناسايي به موقع ضايعات احتمالي و آگاهي از چوني ميوه بايد به گونه اي مرتب از آن نمونه برداري كرد و نمونه ها را مورد بررسي دقيق قرار داد . در صورت مشاهده هرگونه ناهنجاري در حد امكان از پيشرفت آن جلوگيري نموده و در غير اينصورت نسبت به عرضه در بازار بايد عمل نمود.

12- ضايعه هاي دوران نگهداري
بطور كلي بين بيماري هاي بعد از برداشت و ناهنجاري هاي فيزيولوژيكي بايد فرق گذاشته شود .
12-1- ناهنجاري هاي فيزيولوژيكي
12-1-1- آسيب برخاسته از يخ زدن (1)
در اين ناهنجاري حالت نيم شفافي (ماتي) (2) گوشت ميوه در انتهاي ساقه اي شروع شده و به سوي انتهاي جوانه اي ميوه پيشرفت مي كند . بافت ميوه هاي حساس در نگهداري طولاني تا حدي زرد مي شوند.
آسيب يخ زدن در ميوه هاي زود هنگام چيده شده هنگامي كه در دماي زير صفر درجه سلسيوس نگهداري شوند و يازماني كه ميوه ها در باغ در معرض يخبندان ناگهاني قرار گيرند اتفاق مي افتد. ميوه هاي كه در اواخر فصل يخ مي زنند معمولا در قسمت شانه ميوه ، سلولها متلاشي شده و موجب جمع شدگي(3) انتهاي ساقه اي ميوه مي شود .
12-1-2- سختي مياني (4)
اين ناهنجاري با قرار گرفتن ميوه كيوي در معرض اتيلن و ميزان CO2 بالاتر از 8 درصد در سالن نگهداري ايجاد مي شود . در اين حالت اندرون ميوه نرسيده و سخت و چوبي مي ماند در حاليكه باقي بافت آن نرم و رسيده و آب افتاده شده و سبز تيره مي گردد .
12-1-3- خرابي دروني (5)
نشانه آن با بي رنگي خفيف در انتهاي جوانه اي ميوه شروع مي شود . با گذشت زمان در اطراف انتهاي جوانه اي ميوه پخش شده و بخش وسيعي را در بر مي گيرد .
با پيشرفت اين اختلال نوعي دان دان شدن (شني) بافت زيرين پوست ميوه ديده مي شود.
12-1-4- نيم شفافي پريكارپ (1)
اين اختلال هم در ميوه انبار شده در هواي معمولي و هم هواي كنترل شده سالن با دماي صفر درجه ديده مي شود . نشانه آن به صورت لكه هاي نيم شفاف ( مات ) در بافت بيروني پوست در انتهاي قلمي شكل ظاهر مي شود كه ممكن است به كناره ها پيشرفت كند نيم شفافي پريكارپ را مي توان بعد از 12 هفته نگهداري در صفر درجه سلسيوس مشاهده نمود . حضور اتيلن در فضاي سالن نگهداري باعث شدت پيشرفت نشانه ها مي شود .
12-1-5- سفيدك مياني(2)
لكه هاي مجزاي روشن در بافت مياني ميوه مي تواند تحت تاثير بالا رفتن CO2 و اتيلن به مدت بيش از 3 هفته در دماي صفر درجه سلسيوس بوجود آيند . در واقع تركيب CO2 و اتيلن مانع تبديل نشاسته به قند مي گردد.
12-2- بيماري پس از برداشت
12-2-1- بوتريتيس(3)
اين بيماري علاوه بر كشور ما در همه مناطق كشت كيوي اعم از نيوزيلند ، ايالات متحده امريكا، شيلي، يونان و ايتاليا ممكن است اتفاق افتد. بوتريتيس مهمترين بيماري انباري كيوي است. بيماري توسط قارچ Botrytis Cinerea ايجاد كه در محيط كشت آزمايشگاهي توليد كپك خاكستري(4) روشن متمايل به قهوه اي مي نمايد .
شايع ترين نشانه آن ، پوسيدگي نرم در انتهاي ساقه اي ميوه و يا در محل زخم هاست.
بافت آلوده، تيره رنگ و آبدار مي شود . آلودگي اوليه مي تواند در هر زمان از پايان جوانه زني تا برداشت در قسمتهاي مستعد بوجود بيايد . سپس در دوره نگهداري در شرايط مناسب رطوبتي پيشرفت مي كند و داخل ميوه سالم پخش مي شود.
يادآوري -  ديگر بيماري هايي كه ممكن است به كيوي آسيب بزنند به شرح زير مي باشند:  
Alternaria rot - Blue mold - Dorthiorella rot - Phoma rot - Phomopsis rot - Sclerotinia rot - Mucor rot -Buck shot rot

پيوست الف
فرم پيشنهادي تحويل كيوي به سردخانه
(الزامي )

نوع ميوه                                                         منطقه برداشت
تاريخ ورود به سردخانه
                             ميزان بريكس             بيش از 2/6          كمتر از 2/6                2/6
ميزان نرمي                   زياد                  كم                   ندارد
                           صدمات مكانيكي             زياد                  كم                   ندارد
وضعيت محصول
                             بد شكلي                    زياد                 كم                   ندارد
                             دم ميوه                      زياد                 كم                   ندارد

آيا آلودگي به امراض مانند شپشك دارد؟  
آيا ميوه سورت شده است ؟
آيا ميوه درجه بندي شده است ؟
حداكثر مدت زمان نگهداري :

                  صاحب كالا                                           مسئول كنترل كيفي سردخانه
                 امضاء و تاريخ                                                  امضاء و تاريخ



پيوست ب
هواي كنترل شده
( اطلاعاتي )

هواي كنترل شده به همراه كنترل دما ، دمه و گاز اتيلن در سردخانه براي افزايش عمر نگهداري ميوه استفاده مي شود .
هـواي داخل سالنهاي نگهـداري به گونـه اي تغييـر داده مي شـود كه ميـزان اكسيـژن آن كمتـر و دي اكسيدكربن آن بيشتر از هواي معمولي باشد . به استاندارد ملي ايران 4559 رجوع گردد .
ميزان اكسيژن هواي سالن سردخانه بايد به 2 % و دي اكسيدكربن آن به 5 % برسد .
عامل اصلي متابوليسم ، اكسيژن است لذا با كاهش ميزان آن در محيط مي توانيم از فعاليت متابوليكي ميوه بكاهيم . دي اكسيد كربن نيز اثر خنثي كنندگي روي اتيلن دارد و البته بايد توجه داشت كه اندازه بيش از حد آن زيان هايي به دنبال دارد .
تحقيقات نشان داده كه افزايش گاز CO2 نسبت به افزايش گاز O2 تاثير بيشتري در نرمي غشاء داخلي و خارجي ميوه دارد .
هواي كنترل شده در سالن هايي قابل انجام است كه غير قابل نفوذ گاز ها ساخته شده باشند و داراي دستگاههاي اندازه گيري O2 و CO2 و اتيلن باشند .
ميوه ها براي نگهداري ، بيشينه يك هفته بعد از برداشت بايد در شرايط فوق قرار گيرند .
از فوايد مهم هواي كنترل شده حفظ سختي بافت ميوه و كاهش شيوع بوتريتيس است . در هر دو شرايط نگهداري (هواي معمولي و كنترل شده) ميوه هاي با اندازه بزرگ سرعت نرم شدن كندتر نسبت به ميوه هاي كوچكتر دارند . ميوه را در هواي كنترل شده مي توان به مدت بيشينه 16 هفته بيشتر در مقايسه با هواي معمولي نگهداري نمود و همچنين طبق بررسي پژوهشگران در اين شرايط 3 برابر سرعت نرم شدن كاهش مي يابد .
پيوست پ
سيستم پيش بيني بوتريتيس در سردخانه
( اطلاعاتي )
تحقيقات نشان داده كه بهترين كنترل بوتريتيس با دو سمپاشي در مرحله شكوفه دادن و نيز دو سمپاشي پيش از برداشت ميوه كيوي قابل انجام است . از آنجا كه كاهش بيماري بوتريتيس با انجام چهار مرحله سمپاشي ممكن است اقتصادي نبوده و همچنين خطر مقاوم شدن ميكروارگانيسم هاي بيماري زا و احتمال سرطان زايي را به دنبال دارد جهت پيش بيني سطوح بوتريتيس در سردخانه سيستم پايش باغ(1) گستـرش پيـدا كرده است كه به شـرح زيـر مي باشـد:
اين سيستـم از طـريق پليت گذاري انتهاي ساقه اي ميوه در محيط كشت (P.D.A) (2) و بررسي ميزان پرگنه هاي رشد كرده به وسيله قارچ بوتريتيس سينه ره آ ( عامل كپك خاكستري ) عمل مي كند به گونه اي كه تعداد 60 ميوه از هر باغ براي اجراي اين سيستم كافي است و تعداد پليت ها براي 60 ميوه بايد بيش از 300 تا باشد .
لازم به ذكر است كه بهترين زمان نمونه برداري ميوه چهار ماه پس از گرده افشاني خواهد بود.
پس از بررسي نتايج آزمونها چنانچه بيش از 6 % كپك خاكستري در سردخانه پيش بيني شود سمپاشي پيش از برداشت ميوه با وينكلوزولين(3) ضروري است و اگر كمتر از 6 % باشد بهره گيري از اين قارچ كش نيازي نيست .
اگر قرار است ميوه تا 3 ماه پس از برداشت به بازار عرضه شود مي توان سمپاشي با وينكلوزولين را يك هفته قبل از برداشت انجام داد، ولي چنانچه قرار است ميوه بيش از 3 ماه در سردخانه نگهداري شود بايستي به منظور كاهش قابل توجه فساد انباري ناشي از بوتريتيس دو هفته و نيز يك هفته قبل از برداشت كيوي ، آن را با قارچ كش وينكلوزولين سمپاشي نمود.

منبع: سازمان ملی استاندارد ایران